Konsultacje online czy stacjonarnie? Co wybierają klienci?

Damian Dzioba
Psycholog, badacz i tutor rozwojowy, absolwent SWPS w Warszawie. Łączy działalność naukową z dydaktyczną, badając poczucie sensu w życiu.

Czynnik 1: Dostępność usługi

Choć popularność szeroko rozumianych usług z zakresu zdrowia psychicznego na przestrzeni lat znacząco wzrosła, nie należy zapominać, że w zależności od miejsca zamieszkania oraz dostępnych środków finansowych dostępność tych usług może się drastycznie różnić. I tak w grudniu 2024 r. średni czas oczekiwania na wizytę u psychologa finansowaną ze środków NFZ wynosił w Polsce 128 dni, lecz w zależności od województwa czas ten wahał się od 32 do nawet 212 dni (Szostak-Zaroda i in., 2024).

Oczywiście czas oczekiwania na wizytę może zależeć od specyfiki pomocy, której klient potrzebuje. Niemniej jednak, mimo że większość klientów nadal korzysta przede wszystkim ze stacjonarnej formy wsparcia (Marchlewska i in., 2025), niektóre osoby posiadają mocno ograniczony dostęp do właściwej opieki psychologicznej ze względu na swoje położenie geograficzne oraz ograniczoną mobilność (APA, 2024b; Szostak-Zaroda i in., 2024).

W tym kontekście zdalna forma wsparcia przestaje być jedynie kwestią indywidualnych preferencji czy wygody klienta – staje się rozwiązaniem, które może umożliwić uzyskanie niezbędnej pomocy. Ponadto konsultacje online mogą okazać się atrakcyjne również dla osób mieszkających w dużych miastach, chcących zaoszczędzić czas potrzebny na dojazd do gabinetu oraz ceniących wygodę i bezpieczeństwo własnego domu (Dominiak i in., 2023). Z drugiej jednak strony tradycyjna, stacjonarna forma spotkań może okazać się korzystniejsza w sytuacjach, gdy środowisko domowe nie zapewnia klientowi niezbędnego poczucia prywatności i bezpieczeństwa, a także na samym początku współpracy, kiedy bezpośredni kontakt twarzą w twarz sprzyja przełamywaniu barier i budowaniu zaufania (Moudatsou i in., 2024).

Bariery geograficzne nie są jednak jedyną przeszkodą w dostępie do pomocy psychologicznej.

Czynnik 2: Lęk przed oceną i społeczna stygmatyzacja

Lęk przed stygmatyzacją i odrzuceniem społecznym jest w Polsce poważnym problemem, utrudniającym dostęp do właściwych form wsparcia (Marchlewska i in., 2025). Pomimo, że coraz więcej mówimy o zdrowiu psychicznym, to w niektórych środowiskach korzystanie z pomocy psychologicznej nadal bywa powodem do wstydu.

Osoby szczególnie obawiające się oceny swojego otoczenia mogą odnaleźć w formie online bezpieczniejszą przestrzeń, unikając ryzyka spotkania kogoś znajomego pod gabinetem. Terapia online bywa więc postrzegana jako mniej zagrażająca społecznie (Schlemper i Urano, 2025). Nie oznacza to jednak, że konsultacja zdalna całkowicie eliminuje problem negatywnej oceny społecznej. Klient nadal może obawiać się, że ktoś z jego otoczenia dowie się o korzystaniu z pomocy, zwłaszcza jeśli w domu nie ma możliwości odbycia rozmowy w prywatnych warunkach. W takiej sytuacji lepiej może sprawdzić się tradycyjna, stacjonarna forma spotkania, która zapewnia klientowi oddzielną i neutralną przestrzeń do swobodnej rozmowy ze specjalistą.

Czynnik 3: Kompetencje cyfrowe i obawy klienta

Duże znaczenie dla wyboru formy pomocy może mieć również stosunek klienta do nowych technologii i jego kompetencje cyfrowe. Dla osób dobrze odnajdujących się w cyfrowym środowisku kontakt ze specjalistą przez internet może być naturalny i nie stanowić dodatkowej bariery. Z kolei osoby starsze lub nieposiadające odpowiednich kompetencji cyfrowych mogą częściej preferować tradycyjne, stacjonarne formy wsparcia (Schlemper i Urano, 2025). W ich przypadku konieczność korzystania z różnych platform do wideorozmów i potencjalne rozwiązywanie problemów technicznych może stanowić dodatkową trudność, której można w prosty sposób uniknąć, wybierając spotkanie twarzą w twarz w gabinecie. 

Warto też zwrócić uwagę, że na stosunek klienta do konsultacji online mogą wpływać jego wcześniejsze doświadczenia. Przejście na spotkania zdalne może być łatwiejsze, gdy klient miał już okazję poznać specjalistę twarzą w twarz i zbudować z nim relację, w której czuje się bezpiecznie (Møller i in., 2022). Wcześniejsze doświadczenie konsultacji online również może zwiększać pewność i akceptację tej formy kontaktu.

Przy wyborze zdalnej formy współpracy warto uwzględnić również obawy klienta dotyczące prywatności i bezpieczeństwa. Przed rozpoczęciem konsultacji specjalista powinien jasno wyjaśnić zasady prywatności i sposób przechowywania danych (APA, 2024b). Jest to szczególnie istotne w przypadku osób, które mogą mieć obawy dotyczące bezpieczeństwa swoich danych lub prywatności rozmowy. Kwestie te poruszaliśmy już zresztą w poprzednich artykułach publikowanych na naszym blogu, poświęconych wytycznym APA dotyczących prowadzenia telekonsultacji: część I i część II. 

Podsumowanie

Istnieje bardzo wiele czynników wpływających na preferencje klientów dotyczące formy współpracy. W tym artykule omówiliśmy jedynie kilka z nich. Na koniec warto podkreślić, że nie istnieje jedna, obiektywnie lepsza forma konsultacji. To, czy lepiej sprawdzi się spotkanie online, czy stacjonarne, zależy od indywidualnych potrzeb i możliwości klienta oraz od specyfiki pracy i preferencji specjalisty. Wybór formy konsultacji jest więc częścią procesu wzajemnego dopasowania, tak aby sposób pracy odpowiadał potrzebom i możliwościom obu stron. 

Cytowana literatura

American Psychological Association. (2024b). Proposed revision of guidelines for the practice of telepsychology. https://www.apa.org/about/policy/telepsychology-revisions

Dominiak, M., Gędek, A., Antosik, A. Z., Mierzejewski, P. (2023). Prevalence, attitudes and concerns toward telepsychiatry and mobile health self-management tools among patients with mental disorders during and after the COVID-19 pandemic: A nationwide survey in Poland from 2020 to 2023. Frontiers in Psychiatry, 14. https://doi.org/10.3389/fpsyt.2023.1322695

Marchlewska, M., Rogoza, M., Adamczyk, D., Molenda, Z., Bagrowska, P., Gawęda, Ł., Pochwatko, G., Grzeszczuk, M. (2025). Dobrostan psychiczny w Polsce. Co myślimy o pomocy psychologicznej? Raport z badania ilościowego „Psychologia dla społeczeństwa”. Instytut Psychologii Polskiej Akademii Nauk. https://psych.pan.pl/wp-content/uploads/2025/05/RAPORT-PdS-Dobrostan-psychiczny-w-Polsce.pdf

Møller, A. M., Christensen, L. F., Hansen, J. P., Andersen, P. T. (2022). Patients’ acceptance of video consultations in the mental health services – A systematic review and synthesis of qualitative research. DIGITAL HEALTH, 8. https://doi.org/10.1177/20552076221075148

Moudatsou, M., Stavropoulou, A., Rovithis, M., Koukouli, S. (2024). Evaluation of online counseling through the working experiences of mental health therapists amidst the COVID-19 pandemic. Healthcare, 12(4), 495. https://doi.org/10.3390/healthcare12040495 

Schlemper, L., Urano, Y. (2025). Who prefers online therapy for mental health problems? A cross-sectional study in Japan. Computers in Human Behavior Reports, 19. https://doi.org/10.1016/j.chbr.2025.100743

Szostak-Zaroda, K., Kulwicka, K., Bielecki, M. (2024). Ważne słowa na P. O pieniądzach, psychoterapii i psychiatrii w Polsce. SWPS Innowacje. https://swps.pl/nauka-i-badania/nasze-dzialania/badania-i-wdrozenia/36295-wazne-slowa-na-p-kondycja-i-finansowanie-zdrowia-psychicznego-pobierz-raport-pomagam-pl-i-swps-innowacje

‍