Jak tworzyć własne narzędzia w Psychobox?

Gotowa karta pracy bywa dobrym punktem wyjścia, ale czasem potrzebujesz innych obszarów, prostszego języka albo skali dopasowanej do celu spotkania. Z klientem pracującym nad zmianą zawodową poruszysz inne tematy niż ze studentem, który chce lepiej organizować naukę.

Kreator Narzędzi Psychobox pozwala tworzyć własne interaktywne karty pracy na bazie koła. Możesz przygotować je przed konsultacją lub wspólnie z klientem podczas spotkania. W tym artykule pokazujemy, jak opracować takie narzędzie i jak sam proces jego tworzenia może stać się wartościową częścią pracy z drugą osobą.

‍

Dlaczego stworzyliśmy Kreator Narzędzi Psychobox?

W Psychobox tworzymy narzędzia wspierające pracę psychoedukacyjną i rozwojową. W rozmowach z Wami słyszeliśmy, że korzystacie z gotowych kart, ale czasem potrzebujecie większej swobody: zmiany nazw obszarów, dopasowania ich do wieku klienta lub wykorzystania ćwiczenia w innym kontekście.

Tak powstał Kreator. Obecnie pozwala tworzyć narzędzia w formie koła, w którym samodzielnie określasz obszary i skale oceny. Możesz zacząć od własnego pomysłu albo dostosować dostępny szablon.

Z Kreatora mogą korzystać m.in. psychologowie, psychoterapeuci, coachowie, mentorzy, tutorzy, trenerzy, doradcy zawodowi i edukatorzy, a także studenci, którzy chcą uczyć się projektowania narzędzi do pracy z drugą osobą.

‍

Jak stworzyć własną kartę pracy w Kreatorze?

Możesz przygotować narzędzie wcześniej i zapisać je na swoim koncie. Z czasem zbudujesz własną bibliotekę kart do ponownego wykorzystania.

Możesz również tworzyć koło podczas spotkania. Wtedy już samo ustalanie obszarów staje się częścią rozmowy: klient nazywa to, co jest dla niego ważne, i współtworzy ćwiczenie.

‍

1. Określcie cel

Zacznijcie od pytania: jaki cel chcemy osiągnąć lub jakiej potrzebie chcemy się przyjrzeć?

Załóżmy, że klient chce poprawić komunikację w związku. Możesz zapytać: „Co według Ciebie składa się na dobrą komunikację w związku? Jakie umiejętności i zachowania są w niej ważne?”. Odpowiedzi pomogą Wam przejść od ogólnego celu do konkretnych obszarów, które umieścicie na kole.

‍

2. Wybierzcie i nazwijcie obszary koła

W przykładzie dotyczącym komunikacji możecie uwzględnić:

• słuchanie bez przerywania;
• asertywne komunikowanie potrzeb;
• sprawdzanie, czy dobrze rozumiem drugą osobę;
• słuchanie bez patrzenia w telefon;
• znajdowanie czasu na spokojną rozmowę.

Używaj języka zrozumiałego dla klienta. „Mówię, czego potrzebuję” może być dla niego bardziej czytelne niż „asertywne komunikowanie potrzeb”.

Na podstawie tych zachowań tworzycie obszary Koła Komunikacji.

‍

3. Ustalcie, co oznaczają skale

Zanim klient zaznaczy liczby, określcie, czego dotyczy ocena i jaki okres bierzecie pod uwagę. Na przykład:

• Jak jest — na ile stosuję dane zachowanie w ostatnich dwóch tygodniach;
• Jak chcę, żeby było — na ile chciałbym stosować je w najbliższym miesiącu.

Przy skali 0–10 można przyjąć, że 0 oznacza „wcale”, a 10 „bardzo konsekwentnie w sytuacjach, w których jest to potrzebne”. Jako specjalista możesz zaproponować skale na podstawie swojego doświadczenia, a następnie wspólnie z klientem doprecyzować ich znaczenie.

‍

4. Wypełnijcie koło i omówcie odpowiedzi

Gotową kartę możecie wypełnić podczas konsultacji albo udostępnić klientowi do samodzielnej refleksji. Po zaznaczeniu odpowiedzi zapytaj:

• Co zauważasz, kiedy patrzysz na swoje koło?
• Co Cię zaskakuje?
• Który obszar jest teraz dla Ciebie najważniejszy?
• Co już pomaga Ci w tym obszarze?
• Jaki mały krok chcesz wykonać?

W polu notatek można zapisać wnioski oraz ustalone działanie. Sama różnica między dwiema ocenami nie przesądza, od czego należy zacząć. Ważne są także priorytety, zasoby i gotowość klienta.

Stworzone koło jest narzędziem do autorefleksji, a nie testem psychologicznym. Zaznaczone oceny warto omówić, odwołując się do konkretnych sytuacji z życia klienta.

‍

Szablony w Kreatorze

Jeśli nie chcesz tworzyć narzędzia od początku, możesz wybrać gotowy szablon i dopasować go do swoich potrzeb. Obecnie dostępne są trzy:

• Koło Życia dla Młodzieży: przygotowane dla osób w wieku 12–16 lat na podstawie literatury dotyczącej dobrostanu młodzieży. Obejmuje dziewięć obszarów, m.in. relacje, edukację, samoakceptację, odpoczynek i poczucie bezpieczeństwa. Skale „Jak jest” i „Jak chcę, żeby było” pomagają przyjrzeć się obecnemu zadowoleniu oraz oczekiwaniom. To propozycja na początek współpracy i rozmowę o priorytetach.
• Koło Kompetencji Emocjonalnych: dla młodzieży od około 13. roku życia i dorosłych. Jego obszary opracowaliśmy na podstawie literatury dotyczącej kompetencji emocjonalnych. Obejmuje osiem umiejętności związanych m.in. z zauważaniem, nazywaniem, rozumieniem i wyrażaniem emocji oraz radzeniem sobie z nimi. Skale „Obecnie” i „Do czego dążę” pozwalają porozmawiać o tym, z których umiejętności osoba korzysta i które chce rozwijać.
• Koło Dobrostanu:  opracowane na podstawie modelu dobrostanu psychologicznego Carol Ryff. Obejmuje sześć obszarów: samoakceptację, wspierające relacje, autonomię, poczucie wpływu na własne życie, cele życiowe i rozwój osobisty. Na skalach „Jak jest obecnie” i „Jak chcę, żeby było” można zaznaczyć obecny oraz pożądany poziom zadowolenia w każdym z nich.

Szczegółowe informacje o podstawach teoretycznych oraz bibliografię znajdziesz w opisach poszczególnych szablonów. Nazwy obszarów i skale możesz dostosować do odbiorcy oraz celu spotkania.

‍

Udostępnianie kart pracy i prywatność

Utworzone narzędzie możesz udostępnić za pomocą indywidualnego linku lub kodu QR. Klient otwiera je bez zakładania konta, logowania i podawania adresu e-mail. Link pozostaje aktywny przez 30 dni od wygenerowania.

Treści wpisywane i zaznaczane podczas wypełniania karty pozostają lokalnie w przeglądarce osoby korzystającej z narzędzia. Nie są zapisywane na serwerach Psychobox i nie mamy do nich dostępu.

Na koncie specjalisty zapisujemy natomiast projekt narzędzia, w tym jego nazwę i zdefiniowane obszary. Dzięki temu możesz wrócić do niego podczas kolejnych spotkań. W nazwie i opisie zapisywanego projektu używaj ogólnych określeń, bez danych osobowych klienta.

‍

Ile kosztuje Kreator Psychobox?

Kreator jest obecnie dostępny bezpłatnie. To pierwsza wersja, którą chcemy rozwijać wraz z użytkownikami. Jeśli sprawdzi się w Waszej pracy, planujemy rozszerzać możliwości tworzenia narzędzi.

‍

Stwórz koło dopasowane do swojej pracy

Własna karta pozwala dopasować temat, język i obszary do konkretnej osoby lub grupy. Wspólne projektowanie daje też okazję, by zapytać klienta, jak rozumie swój cel i co chce uwzględnić w ćwiczeniu.

Na początek wybierz jeden temat, z którym często pracujesz. Określ obszary, nazwij skale i przygotuj pytanie, które pomoże przejść od refleksji do działania.

‍

Otwórz Kreator Psychobox i stwórz swoje pierwsze narzędzie.