Coraz częściej spotykamy się i rozmawiamy nie tylko na żywo, ale również przez ekran komputera czy telefonu. Ta zmiana często wywołuje ambiwalentne odczucia. Z jednej strony wiele osób nadal preferuje kontakt osobisty i ceni możliwość spotkania twarzą w twarz. Z drugiej strony coraz wyraźniej dostrzegamy możliwości i korzyści, jakie daje nam możliwość spotkań online.
Również psychologowie, psychoterapeuci oraz specjaliści rozwoju coraz częściej prowadzą konsultacje zdalne. Więcej o tej zmianie pisaliśmy w osobnym artykule. Powstały również wytyczne APA dotyczące prowadzenia telekonsultacji, które omawiamy na blogu w dwóch artykułach: część I i część II.
Choć znajomość oficjalnych wytycznych jest bardzo ważna, wiele dobrych praktyk rodzi się po prostu z doświadczenia. Rozmawiając ze specjalistami, często pytam ich o to, jakie są ich najlepsze praktyki podczas prowadzenia konsultacji online. Za zgodą kilku z nich dzielę się wskazówkami, które powtarzały się najczęściej. Mam nadzieję, że będą pomocne szczególnie dla osób, które dopiero rozpoczynają pracę w tej formule.
Podzieliłam je na kilka pytań, które warto sobie zadać przed rozpoczęciem lub rozwijaniem praktyki online.
To był jeden z najczęściej powracających tematów podczas rozmów ze specjalistami. Nie każda osoba chce pracować online i nie każda musi.
Dla części specjalistów kontakt stacjonarny pozostaje podstawową formą pracy i świadomie nie decydują się na prowadzenie konsultacji zdalnych. Inni z kolei bardzo cenią możliwości, jakie daje praca online.
Zanim zaczniemy zastanawiać się nad rozpoczęciem praktyki online, warto odpowiedzieć sobie na pytanie, czy jest to forma pracy, w której czujemy się komfortowo i autentycznie.
Jednym z najczęściej powracających tematów podczas rozmów była rola kontraktu.
Poza standardowymi ustaleniami warto wcześniej wspólnie z klientem ustalić zasady, które pomogą stworzyć warunki jak najbardziej zbliżone do spotkania w gabinecie.
To jedna z praktycznych wskazówek, która pojawiała się wyjątkowo często.
Oczywiście zdarzają się sytuacje, kiedy samochód jest jedynym miejscem zapewniającym klientowi prywatność. Jednocześnie specjaliści zwracali uwagę, że obecność przechodniów, hałas czy konieczność obserwowania otoczenia mogą utrudniać skupienie.
Drugim wyzwaniem jest sama pozycja ciała. W samochodzie klientowi trudniej usiąść swobodnie, zmienić pozycję czy wykonać ćwiczenia angażujące ciało. Wszystko to sprawia, że trudniej stworzyć warunki przypominające spotkanie w gabinecie.
Poza przygotowaniem klienta warto również zadbać o własne miejsce pracy.
Warto zadbać przede wszystkim o ciche i prywatne miejsce do pracy. Dobrze, aby tło nie odciągało uwagi klienta, a nasza twarz była równomiernie oświetlona i dobrze widoczna.
Jeżeli z jakiegoś powodu prowadzimy konsultację z innego miejsca niż zwykle, warto krótko uprzedzić o tym osobę z którą pracujemy.
Niektórzy specjaliści wspominali również, że na pierwszym spotkaniu pokazują klientowi gabinet lub pokój, z którego prowadzą konsultacje. Dzięki temu klient lepiej rozumie przestrzeń, w której znajduje się specjalista, co u części osób może zwiększać poczucie bezpieczeństwa.
Jedną z największych różnic pomiędzy spotkaniem online i stacjonarnym jest to, że przypadku spotkania w gabinecie musimy do niego dojechać lub dojść.
Sama droga tworzy naturalną przestrzeń na przygotowanie się do rozmowy, a później na uporządkowanie myśli po jej zakończeniu.
Podczas konsultacji online często zamykamy jedno okno w przeglądarce i po kilku sekundach otwieramy kolejne spotkanie. Zmieniamy kontekst niemal natychmiast.
Dlatego warto zachęcać klientów, aby kilka minut przed konsultacją odłożyli inne obowiązki, a po zakończeniu spotkania nie wracali od razu do pracy czy odpowiadania na wiadomości. Taka krótka chwila zatrzymania może znacząco zwiększyć zaangażowanie w proces.
Podobnie warto zadbać również o własną przestrzeń pomiędzy kolejnymi konsultacjami. Nawet kilka minut przerwy pozwala zamknąć jedno spotkanie i przygotować się do następnego.
Jednym z charakterystycznych elementów spotkań online jest to, że przez cały czas widzimy własną twarz na ekranie. Część specjalistów zwraca uwagę, że zarówno u klientów, jak i u nich samych może to stać się źródłem rozproszenia lub dodatkowego napięcia.
Dlatego dobrą praktyką może być wyłączenie podglądu własnego obrazu. W niektórych sytuacjach pomocna może być również zmiana pozycji podczas rozmowy, jeżeli sprzyja ona większej swobodzie i naturalności.
Podczas konsultacji online widzimy jedynie fragment sylwetki osoby, z którą rozmawiamy. To sprawia, że część sygnałów niewerbalnych pozostaje dla nas niedostępna.
Jeżeli jest taka możliwość, warto zachęcić klienta do ustawienia kamery w taki sposób, aby widoczna była nie tylko twarz, ale również górna część sylwetki. Dzięki temu łatwiej zauważyć niektóre elementy komunikacji niewerbalnej.
Niektórzy specjaliści zwracają uwagę na jeszcze jedną, na pozór drobną, ale ważną kwestię.
Jeżeli podczas konsultacji robimy notatki lub coś na chwilę odwróci naszą uwagę, warto krótko o tym powiedzieć. Wystarczy jedno zdanie, np.: „Jeżeli na chwilę odwrócę wzrok od ekranu, to dlatego, że robię notatkę” albo „Spojrzałam właśnie za okno, bo ktoś przeszedł i na chwilę odwrócił moją uwagę.” Taka krótka informacja pozwala uniknąć sytuacji, w której klient interpretuje nasze zachowanie jako brak zainteresowania rozmową.
Praca online wymaga również nieco innego przygotowania materiałów.
Warto wcześniej przygotować wszystkie ćwiczenia, karty pracy lub linki, z których planujemy korzystać podczas spotkania. Dzięki temu konsultacja przebiega płynniej i nie wymaga szukania materiałów w trakcie rozmowy.
Coraz więcej specjalistów korzysta również z interaktywnych narzędzi, które pozwalają wykonywać ćwiczenia wspólnie z klientem podczas konsultacji lub kontynuować pracę pomiędzy spotkaniami.
Choć konsultacje online stawiają przed specjalistami kilka specyficznych wyzwań, doświadczenia osób, z którymi rozmawialiśmy, pokazują, że mogą być równie wartościową formą pracy jak spotkania stacjonarne.
Najczęściej nie decyduje sama technologia, ale sposób przygotowania do pracy online. Jasne zasady, odpowiednie warunki, świadome korzystanie z narzędzi oraz pozostawienie przestrzeni na refleksję przed i po spotkaniu sprawiają, że konsultacje online mogą być bardziej komfortowe zarówno dla specjalisty, jak i dla klienta.
Nie. Konsultacje online są jedną z możliwych form pracy, ale nie każdy specjalista musi się na nią decydować. Warto zastanowić się, czy jest zgodna z naszym sposobem pracy, czy czujemy się w niej komfortowo i czy będzie służyła osobom, z którymi pracujemy.
Przed pierwszym spotkaniem warto wspólnie ustalić podstawowe zasady dotyczące konsultacji. Dobrze omówić miejsce, z którego klient będzie się łączył, zadbać o prywatność, stabilne połączenie internetowe, wyciszenie powiadomień oraz ustalić sposób kontaktu na wypadek problemów technicznych.
Pomocne może być stworzenie podobnych warunków do tych, które towarzyszą spotkaniu stacjonarnemu. Warto zachęcić klienta, aby kilka minut przed konsultacją odłożył inne obowiązki, a po jej zakończeniu pozostawił sobie chwilę na refleksję.
Warto zadbać o ciche miejsce pracy, neutralne tło, dobre oświetlenie oraz wcześniej przygotować materiały i narzędzia, z których planujemy korzystać podczas spotkania. Dzięki temu łatwiej skupić się na rozmowie i budowaniu relacji z klientem.
Psychobox© 2026.
Wszelkie prawa zastrzeżone.
